मार्क स्कोल्फोरो, ह्यारिसबर्ग, पेन्सलभानिया, (एपी)। चार दशक जेल जीवन बिताएपछि पेन्सिलभेनिया हत्याको अभियोग उल्टाइएपछि गत वर्ष अध्यागमन र भन्सार प्रवर्तन हिरासतमा लिइएका एक भारतीय नागरिकको सम्भावित रिहाइको लागि एक न्यायाधीशले बिहीबार बाटो खुला गरे।
चार घण्टा लामो सुनुवाइपछि सुब्रमण्यम वेदमले जोड दिए कि उनले १९८० मा थोमस किन्सरलाई गोली हानेका थिएनन् र गृह सुरक्षा विभागका वकिलले उनलाई सोधपुछ गरे। वेदमले बुधबार पेन्सिलभेनियाको फिलिप्सबर्गस्थित मोशानन भ्याली प्रशोधन केन्द्रबाट टाढाबाट सुनुवाइमा भाग लिए।
“म जवान र मूर्ख थिएँ र त्यतिबेला धेरै मूर्ख कामहरू गर्थे,” वेदमले भने। संघीय सरकारले ६४ वर्षीय वृद्धलाई भारतमा निर्वासन गर्न चाहन्छ, जुन उनले १९६२ मा बच्चाको रूपमा छोडेका थिए।
अमेरिकी अध्यागमन न्यायाधीश एडम पानोपोलोसले भने कि वेदमले प्रमाणित गरे कि उनी साँच्चै पुनर्स्थापित भएका थिए र जनताको लागि खतरा थिएनन्। उनले कैदीहरूमाझ साक्षरता सुधार गर्न वेदमको प्रयास र उनको परिवारसँगको घनिष्ठ सम्बन्धको उल्लेख गरे, जसमा उनलाई कहिल्यै स्वतन्त्र मानिसको रूपमा नचिनेका भतिजाहरू पनि समावेश थिए।
न्यायाधीशले बिहीबार भने, “वेदम एक व्यक्तिको रूपमा हुर्केका छन्” र “शैक्षिक अध्ययन र समृद्धि मार्फत अरूको जीवन र अन्ततः आफ्नो जीवनलाई समृद्ध बनाउन आफूलाई समर्पित गर्न थालेका छन्।”
एक डिएचएस वकिलले भने कि उनलाई अझै पनि असंबद्ध लागूऔषध वितरण अभियोगमा देश निकाला गर्न सकिन्छ।
सुबु भनेर चिनिने वेदमको जन्म भारतको मुम्बईमा भएको थियो र उनी ९ महिनाको हुँदा संयुक्त राज्य अमेरिका ल्याइएको थियो। उनी पेन्सिलभेनियाको स्टेट कलेजमा हुर्केका थिए, जहाँ उनका बुबा भौतिकशास्त्रका प्राध्यापक थिए। उनी संयुक्त राज्य अमेरिकाका कानुनी स्थायी बासिन्दा हुन् र पक्राउ पर्दा अंगीकृत नागरिक बन्न केही दिन टाढा थिए।
डिएचएसलाई अपील गर्न एक महिना छ
अमेरिकी गृह सुरक्षा विभागसँग अपील गर्न एक महिना छ। वेदमका वकिलले आफ्नो क्लाइन्टको बन्डमा रिहाइ खोज्ने योजना रहेको संकेत गरे।
उनका वकिल, अभा बेनाचले भने कि वेदम क्यालिफोर्नियाको साक्रामेन्टोमा एक आफन्तसँग बस्न चाहन्छन् र उनलाई ओरेगन स्टेट युनिभर्सिटीको एप्लाइड एन्थ्रोपोलोजीमा डक्टरेट प्रोग्राममा स्थान प्रस्ताव गरिएको छ।
गत वर्षको अन्त्यतिर, सेन्टर काउन्टीका न्यायाधीशले वेदमको दुई मुद्दाको क्रममा अभियोजकहरूले सान्दर्भिक ब्यालिस्टिक प्रमाणहरू खुलासा नगरेको निर्धारण गरेपछि स्टेट कलेजका अभियोजकले वेदमलाई पुन: प्रयास गर्न अस्वीकार गरे। अक्टोबरमा आइस एजेन्टहरूले उनलाई हिरासतमा लिएर देश निकाला गर्न खोज्दा वेदम रिहा हुने अवस्थामा थिए।
वेदमले पानोपोलोसलाई बताए कि उनले आफ्नो पहिलो मुद्दाको समयमा प्ली बार्गेन प्रस्तावहरू अस्वीकार गरे र अभियोजकहरूले उनको पुन: मुद्दाको समयमा यस्तै प्रस्तावहरू गरेका थिए। दुवैलाई प्रथम-डिग्री हत्याको दोषी ठहराइयो।
“मैले कहिल्यै पनि यो आरोपबाट निर्दोष छु भन्न छोडेन,” वेदमले न्यायाधीशलाई भने। उनी मार्च ३१, १९८२ देखि जेलमा छन्।
वेदम र किन्सर हाई स्कूलका साथी थिए र किन्सर बेपत्ता हुँदा दुवै १९ वर्षका थिए। डिसेम्बर १९८० मा वेदमलाई लागूपदार्थ किन्न लगेपछि उनलाई अन्तिम पटक जीवित देखिएको थियो। किन्सरको भ्यान स्टेट कलेजमा रहेको उनको अपार्टमेन्ट बाहिर फेला परेको थियो र नौ महिनाभन्दा बढी समय पछि पैदल यात्रीहरूले उनको अवशेष माइल टाढा रहेको सिङ्कहोलमा भेटे। उनको टाउकोमा गोली लागेको थियो। बन्दुक कहिल्यै फेला परेन।
वेदमलाई लागूपदार्थको आरोपमा पक्राउ गरिएको थियो र अन्ततः किन्सरको हत्याको आरोप लगाइएको थियो र दोषी ठहर गरिएको थियो।
अभियोजकले तेस्रो मुद्दा अस्वीकार गरे
जुरीहरूलाई भनिएको थियो कि वेदमले किन्सर बेपत्ता भएको समयमा चोरी भएको .२५ क्यालिबर बन्दुक र गोला बारुद किनेको थियो तर एफबीआई रिपोर्टले किन्सरको टाउकोमा लागेको घाउ त्यति ठूलो गोलीका लागि धेरै सानो भएको सुझाव दिएको थियो भन्ने जानकारी दिइएको थिएन।
अक्टोबर २ मा वेदममाथि पुन: प्रयास नगर्ने आफ्नो निर्णयको घोषणा गर्दै, सेन्टर काउन्टी जिल्ला न्यायाधिवक्ता बर्नी क्यान्टोर्नाले यसलाई “एक बाध्यकारी परिस्थितिजन्य मुद्दा” भने तर समय बित्दै जाँदा तेस्रो मुद्दा चलाउन गाह्रो हुने बताए। क्यान्टोर्नाले “उन्नाइस वर्षको उमेरको व्यक्तिले गरेको हत्याको लागि ४४ वर्ष पर्याप्त सजाय हो भन्ने वास्तविकता” उल्लेख गरे।
अभियोजकले उल्लेख गरे कि वेदमले सुरुमा .२५ क्यालिबर पेस्तोल किन्न वा स्वामित्व लिन अस्वीकार गरेका थिए, त्यसपछि किन्सर बेपत्ता भएपछि उनले बन्दुक किनेको दोस्रो मुद्दामा गवाही दिए। क्यान्टोर्नाले यो पनि लेखे कि एफबीआईले किन्सरको अवशेषसँग भेटिएको गोलीको खोलमा रहेको “विशिष्ट चिन्हहरू” बरामद गरेको थियो जहाँबाट बन्दुक विक्रेताले वेदमले परीक्षण गरेको बताएका थिए।
किन्सरको हत्याबाट मुक्त भए पनि, एलएसडी वितरणको आरोपमा वेदमको कुनै पनि प्रतिस्पर्धा बिनाको निवेदनले उनलाई देश निकालाको खतरामा पारेको छ। बुधबारको सुनुवाइको क्रममा, डीएचएसका वकिल ट्यामी दुशर्मले वेदमलाई उनको अन्य गिरफ्तारीहरू, जसमा मादक पदार्थ सेवन गरी गाडी चलाएको र चोरी गरेको आरोप पनि समावेश छ, बारे दबाब दिए।
दुशर्मले न्यायाधीशलाई भने कि वेदम संयुक्त राज्य अमेरिकामा बस्न योग्य छैनन्, किनकि उनी “लागूपदार्थ प्रयोग र कारोबार गरिरहेका थिए, मादक पदार्थ सेवन गरी गाडी चलाइरहेका थिए, चोरीसँग सम्बन्धित अपराधहरू गरिरहेका थिए।” उनले वेदमको भनाइ पनि उठाइन् कि उनले केही पटक मात्र एलएसडी बेचेका थिए।
“मलाई यो एकदमै अविश्वसनीय लाग्छ कि यो देखिन्छ कि उनले लागूपदार्थ बेच्दा, उनले एक गुप्त अधिकारीलाई त्यसो गरे,” दुशर्मले भने।
प्रतिक्रिया